De Nederlandse economie wordt niet gedragen door Haagse beleidsmakers, klimaatambtenaren of subsidieadviseurs. Zij wordt gedragen door ondernemers die risico nemen, personeel aannemen, investeren in machines en iedere maand opnieuw proberen voldoende omzet te draaien.
Juist die ondernemers trekken nu aan de noodrem.
Uit onderzoek van accountantskoepel SRA blijkt dat mkb-bedrijven investeringen steeds vaker uitstellen. Een nieuwe bestelbus, opleiding voor personeel of verbouwing van de bedrijfsruimte verdwijnt in de ijskast. Niet omdat ondernemers geen ambities meer hebben, maar omdat de kosten stijgen, de winsten dalen en de overheid geen betrouwbare koers weet uit te zetten.
Volgens de NOS maakte ongeveer de helft van de mkb’ers in 2025 minder winst dan een jaar eerder. Vooral in de bouw, horeca en detailhandel staat de ruimte om te investeren onder druk. Hogere loonkosten, duurdere grondstoffen en stijgende inkoopprijzen vreten de marges op.
Wie nog wel winst maakt, houdt het geld liever achter de hand. Dat is volkomen rationeel. Een ondernemer die niet weet welke belasting, milieuzone of subsidieregeling volgend jaar geldt, gaat geen verplichtingen voor tien jaar aan.
Ondernemers worden gestraft voor vertrouwen in de overheid
Het meest pijnlijke voorbeeld is dat van de elektrische bestelbus. Ondernemers kregen te horen dat milieuzones zouden worden ingevoerd en dat hun bestaande bedrijfswagen straks bepaalde binnensteden niet meer in mocht. Sommigen trokken daarom diep in de buidel voor een elektrisch voertuig.
Vervolgens werden regels aangepast, versoepeld of uitgesteld.
De ondernemers die de overheid geloofden en vroeg investeerden, bleven achter met een dure bus die achteraf misschien helemaal niet nodig was. De ondernemer die wantrouwend afwachtte, bleek verstandiger te hebben gehandeld.
Zo kweekt Den Haag cynisme. Niet door één verkeerde maatregel, maar door een patroon van aankondigen, dreigen, subsidiëren, aanpassen en terugtrekken.
Het mkb heeft geen leger lobbyisten in Den Haag, maar verdient wel een stem. Steun DDS om ondernemersbelangen zonder Haagse filter te verdedigen via BackMe of NL95 RABO 0159 0983 27 t.n.v. Liberty Media. Zet uw e-mailadres in de omschrijving voor onze exclusieve columns.
Ook subsidies bieden geen zekerheid. Populaire subsidiepotten zijn regelmatig snel leeg. Andere regelingen worden afgebouwd voordat ondernemers hun investeringen hebben terugverdiend. Bedrijven kunnen daardoor niet op een stabiele terugverdientijd rekenen.
Het resultaat is logisch: geld blijft op de bank staan. Personeel krijgt geen extra training, apparatuur wordt niet vervangen en modernisering wordt uitgesteld.
Geen investering betekent toekomstige achteruitgang
Politici doen vaak alsof uitgestelde investeringen slechts een tijdelijk cijfer in een economische tabel zijn. Dat is onzin. Investeringen van vandaag bepalen de productiviteit van morgen.
Een bouwbedrijf dat geen nieuwe apparatuur koopt, werkt over enkele jaren minder efficiënt. Een winkelier die zijn automatisering uitstelt, kan moeilijker concurreren met buitenlandse platforms. Een fabrikant die zijn personeel niet bijschoolt, loopt technologisch achter. En een ondernemer die geen extra locatie opent, creëert ook geen nieuwe banen.
Deskundigen waarschuwen dat de investeringen in het mkb al jaren teruglopen. Daarmee wordt Nederland langzaam minder concurrerend. Buitenlandse bedrijven moderniseren wel, terwijl Nederlandse ondernemers vastzitten in een web van kosten, stikstofregels, personeelsproblemen, energietarieven en fiscale onzekerheid.
Vervolgens zullen dezelfde politici die deze onzekerheid hebben veroorzaakt verbaasd vragen waarom de economische groei tegenvalt.
Het kabinet behandelt ondernemers als uitvoeringsloket
Voor iedere politieke droom wordt het bedrijfsleven als uitvoerder aangewezen. Ondernemers moeten verduurzamen, administreren, controleren, rapporteren, hogere lonen betalen, nieuwe technologie aanschaffen en voortdurend bewijzen dat zij aan alle voorschriften voldoen.
Daar staat geen betrouwbare overheid tegenover. Regels worden gewijzigd zodra een nieuwe coalitie, rechterlijke uitspraak of Brusselse verordening daarom vraagt. Investeringen die gisteren werden gestimuleerd, kunnen morgen alweer ongewenst zijn.
Een onderneming kan op die manier niet functioneren. Een ondernemer moet minimaal enkele jaren vooruit kunnen kijken. Hij moet weten of een bestelbus nog de binnenstad in mag, hoe personeel wordt belast, welke energievoorziening beschikbaar is en welke vergunningen blijven gelden.
Zonder die zekerheid wordt investeren gokken. En ondernemers zijn bereid commerciële risico’s te nemen, maar zij kunnen zich niet verzekeren tegen politieke willekeur.
Minder regels, lagere lasten en vooral rust
Het mkb heeft geen behoefte aan het volgende glanzende subsidieprogramma. Ondernemers willen lagere lasten, eenvoudige regels en een overheid die haar afspraken nakomt. Ze willen niet ieder jaar een nieuwe cursus moeten volgen om te begrijpen wat Den Haag en Brussel nu weer hebben verzonnen.
Een kabinet dat economische groei serieus neemt, zou daarom een meerjarige regelrust moeten invoeren. Geen plotselinge wijzigingen in milieuzones, geen subsidiepotten die halverwege verdwijnen en geen nieuwe rapportageplicht zonder het schrappen van oude verplichtingen.
Daarnaast moeten belastingen op arbeid en ondernemerschap omlaag. Hogere personeelskosten maken het aannemen en opleiden van medewerkers steeds onaantrekkelijker. Dat is funest in een economie die juist kampt met personeelstekorten en lage productiviteitsgroei.
Het signaal van de ondernemers is glashelder. Zij vertrouwen de overheid niet voldoende om hun geld vast te zetten in nieuwe investeringen.
Dat is geen falen van het mkb. Het is een vernietigend rapportcijfer voor Den Haag.
DDS kiest voor de mensen die werken, ondernemen en de rekening betalen. Help ons dat geluid groot te houden via BackMe of via Rabobank: NL95 RABO 0159 0983 27 t.n.v. Liberty Media. Vermeld uw e-mailadres voor onze exclusieve columns.
.
