Huishoudens betalen hun stroomnetkosten nu grotendeels als een vast bedrag. Dat moet vanaf 2029 veranderen. Netbeheerders willen een groter deel van de kosten laten afhangen van hoeveel stroom je gebruikt én het moment waarop je dat doet. Op drukke uren wordt stroomtransport dan duurder dan op rustige momenten.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is op 6 juli een internetconsultatie begonnen over de regelgeving die nodig is om tijdsafhankelijke transporttarieven mogelijk te maken.
Het plan telt maximaal vier tariefhoogten, verdeeld over vijf tijdsblokken per dag. Er moet bovendien een afzonderlijke indeling voor de zomer en winter komen.
De precieze bedragen zijn nog niet vastgesteld. Ook moet de Autoriteit Consument & Markt het voorstel nog beoordelen. De betrokken partijen werken voorlopig toe naar invoering op 1 januari 2029.
Dit staat los van je stroomtarief
De nieuwe tarieven gaan over de kosten voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Die netkosten staan los van de prijs die je energieleverancier rekent voor de geleverde stroom.
Ook mensen met een vast energiecontract kunnen dus met tijdsafhankelijke netkosten te maken krijgen. Het is evenmin hetzelfde als een dynamisch energiecontract, waarbij de stroomprijs per uur verandert door ontwikkelingen op de elektriciteitsmarkt.
Bij het nieuwe stelsel gaat het om de drukte op het stroomnet. Op momenten waarop veel huishoudens tegelijkertijd elektriciteit gebruiken, geldt een hoger nettarief. Is het rustiger, dan wordt het tarief lager.
Ongeveer een derde blijft vast
Volgens Netbeheer Nederland blijft ongeveer een derde van de betreffende netkosten vast. Het overige deel wordt afhankelijk van het stroomverbruik en het tijdstip.
In het formele voorstel wordt 67 procent van de transportafhankelijke kosten gekoppeld aan een tijdsafhankelijke prijs per kilowattuur. De overige 33 procent blijft verbonden aan de capaciteit van de aansluiting.
Voor huishoudens die relatief weinig elektriciteit gebruiken, zouden de netkosten hierdoor minder snel moeten stijgen. Grootverbruikers gaan relatief meer bijdragen, maar krijgen tegelijkertijd de mogelijkheid om kosten te besparen door hun verbruik te verschuiven.
Vooral belangrijk bij elektrische auto en warmtepomp
Het nieuwe systeem is vooral relevant voor huishoudens met apparaten die veel elektriciteit gebruiken. Denk aan een elektrische auto, warmtepomp, thuisbatterij, elektrische boiler, wasmachine of vaatwasser.
Een elektrische auto direct na thuiskomst opladen kan straks duurder zijn dan laden in de nacht. Ook kan het aantrekkelijker worden een wasmachine automatisch te laten draaien wanneer het net minder zwaar belast wordt.
Niet ieder huishouden kan het stroomverbruik even gemakkelijk verplaatsen. Mensen die afhankelijk zijn van elektrische verwarming of op vaste tijden thuis moeten koken, hebben minder keuzevrijheid dan iemand die een auto gedurende de hele nacht aan de laadpaal kan laten staan.
Hoe groot de verschillen voor individuele huishoudens worden, is nog niet bekend. De hoogte van de tarieven en de definitieve tijdsblokken moeten later worden vastgesteld.
Vijf tijdsblokken en vier tarieven
Het voorstel werkt met vijf tijdsblokken per etmaal, maar maximaal vier verschillende tariefhoogten. Hetzelfde tarief kan dus tijdens meerdere blokken gelden.
Daarnaast kan de indeling in de zomer anders zijn dan in de winter. In de winter ontstaat de grootste druk op het net doorgaans op andere momenten dan tijdens zonnige zomerdagen met veel productie door zonnepanelen.
Leveranciers moeten het stroomverbruik per tariefperiode digitaal beschikbaar maken, bijvoorbeeld via een klantenportaal. Op de energierekening moet eveneens zichtbaar worden hoeveel stroom tijdens iedere tariefperiode is gebruikt.
Nog geen definitief besluit
De ACM wil het voorstel vóór het einde van 2026 beoordelen. Daarna zijn omvangrijke aanpassingen nodig aan meters, facturering, datasystemen en klantenportalen. Netbeheerders streven daarom naar invoering per 1 januari 2029.
Tot die tijd verandert er voor huishoudens niets. Het is ook nog mogelijk dat onderdelen van het voorstel tijdens de beoordeling worden aangepast.
Duidelijk is wel welke kant het opgaat: wie in de toekomst veel stroom gebruikt wanneer het elektriciteitsnet op zijn drukst is, krijgt daar waarschijnlijk een hogere rekening voor. Wie het verbruik naar rustige momenten kan verschuiven, moet juist meer invloed krijgen op de eigen netkosten.
.
