Waar zou al dat geld aan besteed moeten worden?
Er bestaat geen officiële tabel waarin staat waar die 28 miljard aan uitgegeven moet worden. Wel een aantal beleidsstukken waarin onderdelen van die verdeling in terug te vinden zijn. De belangrijkste daarvan zijn hier te vinden en bevatten een Kamerbrief van Jetten en een Excel sheet met de bedragen.
De oorspronkelijke stukken uit 2023 worden jaarlijks geactualiseerd in de zogeheten Vaststelling van de begrotingsstaat van het Klimaatfonds.
Samengevat komt het zo’n beetje op het volgende neer:
- verduurzaming industrie 7 tot 8 miljard euro
- elektriciteitsnet en energiesysteem 5 tot 6 miljard euro
- waterstof en nieuwe energie-infrastructuur 3 tot 4 miljard euro
- verduurzaming gebouwde omgeving (isolatie, warmtepompen) 2 tot 3 miljard euro
- stimulering elektrisch vervoer circa 2 miljard euro
- glastuinbouw en landbouw circa 2 miljard euro
- overige maatregelen (innovatie, CO2-opslag, uitvoeringskosten, enzovoort) 5 tot 6 miljard euro
Is die 28 miljard euro al uitgegeven?
Nee, die 28 miljard euro is een in 2023 gereserveerd budget dat over meerdere jaren wordt uitgesmeerd. Vele van de 120 projecten binnen dit initiatief moesten later nog worden uitgewerkt en door de Tweede Kamer worden goedgekeurd. Voor sommige onderdelen is ook nog Europese goedkeuring noodzakelijk.
De Algemene Rekenkamer tracht ieder jaar te ontcijferen hoeveel er per jaar van dit megaplan is uitgegeven en rapporteert daarover.
Die rapportages liegen er niet om en stellen – voor de zoveelste keer – vast dat de overheid niet met geld om kan gaan.
De Algemene Rekenkamer heeft meerdere keren opgemerkt dat het parlement nauwelijks kan beoordelen hoe klimaatgelden zich verhouden tot andere uitgaven, omdat de middelen chaotisch over veel begrotingen en fondsen zijn verspreid.
Ook wees de Rekenkamer op het belang van betere informatie over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de uitgaven, zodat de Tweede Kamer de gemaakte keuzes kan controleren. Dat is nu vrijwel onmogelijk volgens de conclusies van de Rekenkamer.
90 procent van de klimaatuitgaven zijn onvindbaar
In dit BNR-artikel lezen we: “In sommige gevallen is 90 procent van bepaalde klimaatuitgaven in een overzicht niet te vinden in de betreffende begroting of jaarverslag.”
Doordat een duidelijke definitie van klimaatbeleid ontbreekt, hebben ministeries ‘de vrijheid om te bepalen welke maatregelen zij aandragen en welke uitgaven zij als klimaatuitgave beschouwen’.
Een zooitje, zo lijkt het. Zowel qua omschrijving van wat klimaatbeleid nou eigenlijk is, als de financiële verantwoording daarover.
In het Verantwoordingsonderzoek 2025 gaat de Rekenkamer nog een stap verder. Zij schrijft dat:
- het Klimaatfonds zelf vrijwel geen uitgaven doet;
- geld wordt overgeheveld naar andere ministeries;
- daardoor de financiële en beleidsmatige verantwoording versnipperd is;
- het “nauwelijks te volgen” is wat met de miljarden uiteindelijk is bereikt.
Is het Klimaatfonds een dekmantel voor een financiële beerput?
Naarmate we dieper in de materie duiken, wordt het Klimaatfonds steeds meer een bijzonder obscuur verhaal.
Het Klimaatfonds is een zogenoemd overhevelingsfonds. Dat betekent:
- geld wordt eerst in het Klimaatfonds gereserveerd;
- vervolgens overgeboekt naar andere ministeries waaronder:
- ministerie van Economische Zaken;
- ministerie van Infrastructuur en Waterstaat;
- ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening;
- ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur;
- pas vanuit zo’n ministerie wordt het geld daadwerkelijk uitgegeven.
Maar waaraan?
Dat wordt maar niet duidelijk.
Het jaarverslag van het Klimaatfonds kent hoofdzakelijk nullen als getal
Volledigheidshalve doken we ook nog in het jaarverslag van het Klimaatfonds zelf. En dan wordt het pas echt bizar!
Het jaarverslag laat zien dat de uitgaven van het fonds zelf nihil zijn, omdat alleen de overheveling naar de verschillende ministeries wordt verantwoord. Wat er daarna met het geld gebeurt, weten we niet.
De tabellen uit het jaarverslag van het Klimaatfonds zien er daarom zo uit:
Source: https://clintel.nl/28-miljard-klimaatfonds/
.